Veel organisaties zijn bezig met verandering. Er wordt gesproken over innovatie, AI, duurzaamheid, personeelstekorten en de toekomst van werk. Toch verlopen strategische gesprekken in de praktijk vaak verrassend voorspelbaar. Dezelfde mensen voeren het hoogste woord, ideeën blijven abstract en complexe vraagstukken worden teruggebracht tot PowerPoint-slides en post-its. Daarom groeit de interesse in methodieken die gesprekken op een andere manier op gang brengen. Eén daarvan is LEGO Serious Play: een methode waarbij deelnemers bouwen met LEGO om ideeën, uitdagingen en toekomstscenario’s zichtbaar te maken.
Hoewel LEGO Serious Play er op het eerste gezicht speels uitziet, is het allesbehalve vrijblijvend. Juist doordat deelnemers bouwen, worden andere denkprocessen aangesproken dan in een traditioneel overleg. Ideeën blijven niet abstract, maar krijgen vorm, betekenis en verhaal. Wat normaal lastig te verwoorden is, wordt zichtbaar op tafel. Dat maakt LEGO Serious Play een krachtige methode om creatiever, dieper en gelijkwaardiger met elkaar in gesprek te gaan. Wanneer je LEGO Serious Play wilt gebruiken, zijn er een aantal stappen die je kunnen helpen bij het behalen van het gewenste resultaat. We geven je een aantal tips:
1. Begin niet met LEGO, maar met de juiste vraag
Een succesvolle sessie begint niet met de stenen, maar met een sterke vraag. De methode werkt het best wanneer organisaties een vraagstuk hebben dat niet 1,2,3 te beantwoorden is.
Bijvoorbeeld:
- Hoe ziet onze organisatie eruit in 2035?
- Welke maatschappelijke trends gaan onze sector veranderen?
- Hoe blijven we relevant in een snel veranderende wereld?
- Wat betekent technologische ontwikkeling voor onze manier van werken?
Het antwoord op deze vragen vraagt om verbeeldingskracht, perspectieven en dialoog. Precies daar ligt de kracht van LEGO Serious Play.
2. Maak het abstracte tastbaar
Veel toekomstvraagstukken zijn moeilijk bespreekbaar omdat ze abstract blijven. Trends, onzekerheden en scenario’s voelen vaak vaag en ontastbaar. Door deelnemers te laten bouwen, ontstaat een gedeeld tastbaar beeld van gedachten die anders onzichtbaar blijven. Iemand bouwt bijvoorbeeld een hoge toren om groeiambities te symboliseren. Een ander zet juist muren om een model heen als teken van bescherming. Zo ontstaan gesprekken die veel verder gaan dan wat normaal in een vergadering wordt uitgesproken. Het bijzondere is dat iedereen tijdens een sessie actief betrokken wordt. Introverte deelnemers krijgen vaak meer ruimte, omdat niet alleen snelle denkers of sterke praters bepalend zijn. Het model vertelt namelijk mee.
3. Ga opzoek naar de diepere waarden
De LEGO-modellen zelf zijn niet het einddoel. De echte waarde ontstaat wanneer deelnemers uitleggen wat hun bouwwerk betekent.
- Waarom staat dat onderdeel los van de rest?
- Welke ontwikkeling symboliseert die brug?
- Waarom ontbreekt er bewust iets in het model?
Deze gesprekken zorgen voor verdieping. Mensen luisteren aandachtiger naar elkaar, stellen andere vragen en ontdekken perspectieven die normaal verborgen blijven. Daardoor ontstaat niet alleen meer creativiteit, maar vaak ook meer wederzijds begrip binnen teams.
4. Bouw samen aan toekomstscenario’s
Wanneer individuele inzichten zichtbaar zijn geworden, kan de stap worden gezet naar gezamenlijke toekomstscenario’s. Teams bouwen dan bijvoorbeeld samen aan:
- een wenselijke toekomst;
- een uitdagend scenario;
- of een toekomst waarin bepaalde trends volledig zijn doorgezet.
Door scenario’s letterlijk op tafel te bouwen, worden mogelijke toekomsten concreter en beter bespreekbaar. Dat helpt organisaties om verder vooruit te denken dan de waan van de dag. En misschien nog belangrijker: het creëert eigenaarschap. Mensen voelen zich meer verbonden met een toekomstbeeld waar zij zelf actief aan hebben meegebouwd.
5. Vertaal inspiratie naar actie
Last but not least; vertaal de uitwerkingen naar actie. Een LEGO Serious Play-sessie is geen doel op zich. De kracht zit uiteindelijk in het gesprek en de vertaling naar concrete inzichten en acties.
- Welke signalen kwamen steeds terug?
- Waar liggen kansen of zorgen?
- Welke eerste stappen kunnen vandaag al worden gezet?
Die koppeling tussen verbeeldingskracht en strategie maakt de methode waardevol voor organisaties die serieus bezig zijn met de toekomst. In een tijd waarin verandering steeds sneller gaat, hebben organisaties niet alleen behoefte aan analyses en data, maar ook aan manieren om samen tijdens een workshop betekenis te geven aan wat er mogelijk op ons afkomt. Soms ontstaan de beste strategische inzichten daarom niet achter een scherm of in een vergaderruimte vol slides, maar gewoon met een bak LEGO op tafel.