Iedere organisatie kent het wel: na een uitgebreid proces ligt er een nieuwe visie waar met veel energie aan is gewerkt. De koers is helder, de ambities zijn vastgesteld en het document wordt gedeeld met de organisatie. Een paar weken later vraagt de dagelijkse praktijk alweer alle aandacht en raakt de visie langzaam verder uit beeld.
Vaak is de visie op papier duidelijk verwoord, terwijl de betekenis voor het dagelijks werk veel lastiger te vatten is. Welke keuzes volgen eruit? Wat betekent de koers voor verschillende teams en functies? En wat gebeurt er wanneer twee ambities in een concrete situatie met elkaar botsen? Juist daar wordt zichtbaar of mensen de bedoeling achter een visie werkelijk begrijpen en ermee kunnen werken.
Een manier om die stap naar de praktijk te maken, is door mensen de visie te laten ervaren in een spel. Deelnemers luisteren dan niet alleen naar een presentatie over de nieuwe koers, ze gaan er zelf mee aan de slag. Ze maken keuzes, ervaren dilemma’s en onderzoeken samen wat de visie in verschillende situaties betekent. Zo ontstaan gesprekken over de samenhang tussen ambities, uitdagingen en de dagelijkse praktijk, waardoor de stap van denken naar doen kleiner wordt.
Waarom helpt een spel bij het implementeren van een visie?
Een visie implementeren vraagt meer dan bekendheid met de inhoud. Medewerkers moeten begrijpen wat de visie betekent voor hun eigen werk en welke keuzes daarbij horen. Een spel maakt dat concreet. Deelnemers gaan zelf aan de slag met de visie, maken keuzes, ervaren dilemma’s en bespreken met elkaar wat de koers in verschillende situaties betekent. Zo ontstaat een gedeeld begrip van de visie en wordt de stap van denken naar doen kleiner. Ook onderzoek naar serious games laat zien dat spelvormen kunnen bijdragen aan actief leren, onder meer doordat deelnemers beslissingen nemen, feedback krijgen en met elkaar reflecteren op wat er tijdens het spel gebeurt.
Hieronder laten we aan de hand van twee voorbeelden zien hoe zo’n spel eruit kan zien.
Voorbeeldspel: Zigzag je visie
Bij Zigzag je visie gaan deelnemers in verschillende ruimtes aan de slag met opdrachten. Ze lossen bijvoorbeeld raadsels op, bespreken dilemma’s of voeren een creatieve opdracht uit. Iedere goed uitgevoerde opdracht levert een concreet doel op dat bij één van de strategische ambities hoort.
In een centrale ruimte hangen de strategische ambities groot aan de wand. Teams plaatsen hun verzamelde doelen bij de ambities waarvan zij denken dat ze erbij horen, vergelijken hun keuzes en gaan daarover met elkaar in gesprek. Zo ontdekken deelnemers gaandeweg zelf hoe de visie is opgebouwd, hoe doelen en ambities met elkaar samenhangen en welke keuzes daarachter schuilgaan.
Zigzag je visie is bedoeld om een nieuwe visie of een nieuw meerjarenplan op een interactieve manier te introduceren. Het spel past bijvoorbeeld bij een lancering, strategiedag, organisatiedag of kick-off en leent zich goed voor grotere groepen, zoals bij onderwijsinstellingen, gemeenten of organisaties waarin mensen uit verschillende teams elkaar doorgaans weinig spreken. Deelnemers leren de inhoud van de visie kennen door ermee aan de slag te gaan, terwijl er ruimte ontstaat voor ontmoeting en gesprek over de nieuwe koers.
Voorbeeldspel: Mission Control
Mission Control laat zien hoe een strategische visie of een meerjarenplan standhoudt wanneer de werkelijkheid onverwacht verandert. Het spel is een live simulatie waarin deelnemers gedurende één of twee uur het strategisch hart van de organisatie vormen. Via kaarten krijgen zij steeds nieuwe gebeurtenissen voorgelegd. Vervolgens moeten zij samen bepalen welke keuzes passen bij de strategische koers.
Gaandeweg stapelen gebeurtenissen zich op. Een keuze die eerder vanzelfsprekend leek, kan ineens botsen met een andere ambitie of onder druk komen te staan door een nieuwe ontwikkeling. Deelnemers moeten prioriteren en ervaren welke rol de strategie speelt wanneer de context voortdurend verandert. Zo worden dilemma’s zichtbaar die op papier gemakkelijk buiten beeld blijven en ontstaan waardevolle gesprekken over besluitvorming, leiderschap en de robuustheid van de strategie.
Mission Control is geschikt voor managementteams, directies, bestuurders, programmateams en samenwerkingsverbanden die willen oefenen met strategische besluitvorming onder onzekerheid. Het spel geeft inzicht in hoe een team gezamenlijk besluiten neemt, welke dilemma’s daarbij ontstaan en hoe de strategie in de praktijk richting kan geven aan keuzes.
Een spel op maat
Naast deze voorbeelden ontwikkelen we andere spelvormen, steeds afgestemd op de inhoud van de visie, de doelgroep en het gewenste resultaat. Denk bijvoorbeeld aan:
- Toekomstexpeditie: Een interactieve wandeling door een gebouw, wijk of stad waarbij deelnemers via opdrachten, QR-codes en observaties ontdekken hoe de visie zichtbaar kan worden in hun eigen omgeving.
- Strategisch Dilemmaspel: Aan de hand van herkenbare praktijksituaties maken deelnemers gezamenlijk afwegingen en ontdekken zij hoe de visie richting geeft aan lastige keuzes.
- Stakeholder Experience: Deelnemers kruipen in de huid van inwoners, ondernemers, partners of bestuurders en ervaren hoe verschillende belangen samenkomen rondom één strategische opgave.
- Het Toekomstmuseum: Deelnemers reconstrueren een toekomstverhaal aan de hand van toekomstige objecten, nieuwsberichten en andere artefacten, waardoor de visie tastbaar en voorstelbaar wordt.
Een spel voor het doorleven van uw visie of strategie?
Wilt u uw visie implementeren op een manier waarbij medewerkers de strategie daadwerkelijk leren kennen en toepassen? Futureconsult ontwikkelt spelvormen op maat die aansluiten bij uw visie, doelgroep en organisatie. We denken graag mee over een passende vorm.