Future Fallacies: de valkuilen van strategic foresight vermijden

24 juli 2024

Een tekening van een poppetje die richting een kuil loopt.

Strategic foresight is cruciaal voor overheden, organisaties en bedrijven die voorbereid willen zijn op de toekomst. Toch zijn er veelgemaakte valkuilen die het denken over de toekomst kunnen ondermijnen. Hieronder schetsen we vier veel voorkomende denkfouten die wij tegenkomen.

Vier future fallacies

  1. Lineair denken of lineaire projectie is een veelvoorkomende fout. Hierbij gaat men ervan uit dat trends of ontwikkelingen zich in een rechte lijn voortzetten, zonder onderbrekingen of verandering. Zo kan een gemeente bijvoorbeeld de toekomstige bevolkingsgroei baseren op de afgelopen tien jaar, terwijl plotselinge economische veranderingen of migratiegolven deze voorspelling kunnen verstoren.
  2. Ceteris paribus: de valkuil om aan te nemen dat de factoren waarop je niet focust, constant blijven. Zo kan een zorginstelling plannen maken voor toekomstige dienstverlening, zonder rekening te houden met veranderingen in zorgbehoefte of nieuwe gezondheidsinitiatieven die de zorgvraag kunnen beïnvloeden.
  3. Ook een overmatige focus op technologie brengt risico’s met zich mee. Wanneer een bedrijf het allernieuwste IT-systeem implementeert zonder rekening te houden met de IT-vaardigheden van de medewerkers en de benodigde structuren, kunnen de systemen onderbenut blijven of zelfs weerstand oproepen.
  4. Confirmation bias: de neiging om informatie te zoeken die jouw bestaande overtuigingen of die van de organisatie bevestigt, is een ander gevaar dat op de loer ligt bij toekomstdenken. Een voorbeeld hiervan is een schoolbestuur dat alleen luistert naar positieve feedback over hun huidige onderwijsmethoden en signalen van leerkrachten en ouders negeert of niet opmerkt, die aangeven dat nieuwe benaderingen nodig zijn om beter in te spelen op de diverse behoeften van leerlingen.

Het vermijden van deze future fallacies is essentieel voor effectieve strategic foresight. Bewustzijn van deze fouten en een open blik naar de toekomst stellen beleidsmakers en strategen in staat zich beter voor te bereiden op een toekomst vol onzekerheden én mogelijkheden. Toch kan het lastig zijn deze valkuilen te herkennen en te vermijden. Futureconsult kan jou en je organisatie hierbij helpen. Zo ben je goed voorbereid op de constant veranderende wereld.

Wil je meer weten over het vermijden van valstrikken bij strategic foresight? Neem dan contact met ons op.

Strategic Foresight Summerschool

Wat zegt het nieuws van vandaag over de wereld van morgen? Welke kleine signalen wijzen op grotere veranderingen? En hoe kun je leren om die ontwikkelingen te herkennen en te duiden? Voor studenten die nieuwsgierig zijn naar maatschappelijke ontwikkelingen en graag vooruitdenken, organiseert Futureconsult deze zomer een vierdaagse Strategic Foresight Summerschool. In een inspirerend programma maak je kennis met methoden uit het toekomstdenken en -verkennen, en leer je hoe organisaties trends en scenario’s gebruiken om beter voorbereid te zijn op wat (mogelijk) komen gaat.

Lees verder >

Wie bepaalt de toekomst van de gemeente?

Gemeenten staan de laatste jaren voor steeds complexere opgaven. Taken als jeugdhulp, energietransitie en bestaanszekerheid zijn de afgelopen jaren bij het lokale niveau belegd, terwijl de financiële ruimte niet in hetzelfde tempo is meegegroeid en het bestuurlijke speelveld ingewikkelder is geworden. Gemeenten moeten opereren binnen nationale wetgeving, regionale samenwerkingsverbanden en Europese afspraken, terwijl de vraagstukken vaak meerdere beleidsterreinen raken en zich niet laten vangen in kaders. Juist omdat gemeenten zo dicht op het dagelijks leven van inwoners zitten, van de inrichting van de openbare ruimte tot toegang tot voorzieningen, raakt vrijwel elke beleidskeuze mensen persoonlijk. Hoe kunnen gemeentebesturen richting geven aan alle keuzes die hen voorliggen?

Lees verder >

Aan de slag met de toekomst in uw gemeente

Betrek inwoners, organisaties, bedrijven en de gemeenteraad bij de langetermijnkoers die de gemeente wilt varen. Wat is de identiteit van de gemeente? En waar wil de gemeente voor gaan richting de toekomst? Een toekomstvisie helpt om politieke verschillen te overbruggen met een gedeeld perspectief, en zorgt voor een overkoepelende koers die richting geeft. Door zoveel mogelijk stakeholders binnen een gemeente te betrekken, ontstaat een gedragen beeld dat de komende decennia een stip op de horizon kan vormen bij het maken van beleidskeuzes.

Lees verder >